BAĞIMLILIK

Bağımlılık, bir kişinin kendi ruhsal ve beden sağlığına ya da sosyal çevresine ve ilişkilerine zarar vermesine rağmen, bir eylemi yinelemeye yönelik önüne geçilemeyecek şekilde istek duyması anlamına gelir.

her ne kadar bağımlılık terimi toplumumuzda alkol ve madde bağımlılığı olarak algılansa da bir kişinin başka bir kişi ya da nesneye önüne geçilemeyecek şekilde istek duyması, onsuz yaşayamayacağı düşüncesi de bağımlılıktır.

madde bağımlılığı ise bir kişinin zorlantılı bir şekilde madde arama ve kullanması ile devam eden kronik bir psikiyatrik hastalıktır. kişi bu madde arama ve kullanma davranışının kendisine zarar verdiğini bilse bile, bu davranışının önüne geçemez.

bağımlılığın oluşumunda bir çok etken mevcuttur. genetik faktörler, sosyal çevre, ilişkiler gibi bir çok etmen bu hastalığın gelişmesine sebep olur. bu süreç hemen meydana gelen bir süreç değildir. kişi, bağımlı olana kadar bazı aşamalardan geçer. öncelikle deneme amaçlı kullanım, sosyal içicilik ardından gelişen kötüye kullanma ve en sonunda bağımlılık ortaya çıkmaktadır.Kimin bağımlı olacağı, kimin ise sosyal içici kalacağının bilinmesine imkan yoktur. Ailesinde bir bağımlılık hastası olan ya da başka bir maddeye karşı zaten bağımlı olan kişinin bağımlı hale gelmesi ailesinde bağımlı olmayan ve başka bir maddeye karşı da bağımlılığı bulunmayan bir kişiye göre daha fazladır. Bu yüzden en doğrusu madde ile hiç karşılaşmamak ve onu hiç denememektir.

Herhangi bir maddeye ya da alkole karşı bağımlılığı olan insanlar maalesef toplum tarafından birer hasta gözüyle bakılmamakta, onlara karşı bir önyargı mevcut olmaktadır.öncelikle şunu bilmek gerekir ki bağımlılık bir hastalıktır. Hem de aynı hipertansiyon ya da şeker hastalığı gibi iyileşmeyen ve ömür boyu süren bir rahatsızlıktır. Bağımlı kişilere "senin iraden kuvvetli değil, bu işi kafada bitireceksin" gibi sözler söylemek çok fazla bir işe yaramaz. Onları öncelikle anlamaya çalışmak, bağımlı olduğu madde ile karşılaşmasını engellemek, sosyal çevresini düzeltmeye çalışmak ve ömür boyu o maddeden kaçmasını sağlamaktır.


Alkol ya da madde asla yenilemeyecek birer boksör gibidirler. Onların karşısına çıkmak sürekli nakavt olmalarına sebep olacaktır. Bağımlılık tedavisindeki en büyük başarı bağımlı kişileri o ringe çıkarmamaktır. O yüzden bağımlı kişiler bu maddeden kaçış için düzenli psikiyatrik tedavi almak zorundadırlar. Psikoterapiler, AA ya da NA gibi kendi kendine yardım grupları ve sosyal destek bağımlılık tedavisinde çok önemlidir.
 eğer siz ya da bir yakınınız bağımlı ise hiç beklemeden bir psikiyatri uzmanından yardım alın.


Dr. Mehmet Mustafa Özköse

Hendek Devlet Hastanesi
 Psikiyatri Uzmanı.

mmozkose@gmail.com